(Интервју) Царство на органски производи, извор на здравје и убавина – Продавница во Скопско Тафталиџе во директен допир со природата
Повторно во лов по интересни приказни од скопските улици. Повторно во локал на грчки државјанин кој решил да живее и работи токму овде, во Скопје. Се вика Димитриос, потекнува од Крит. Животните прилики го однеле до сите светски меридијани, но бизнис отворил токму во Скопје. Убав локал преполн со најразличен асортиман на органски производи. Нѐ пречека со убав збор и пријатна гостопримлива насмевка.
МФ: Во ред, прво да Ве претставиме. Вие сте Димитриос, по потекло од Крит. Сопственик на Кандиа ДООЕЛ. Продавница за природни органски производи, лоцирана во Скопје.
– Да. Токму така.
МФ: Што ве натера да го напуштите Крит и да дојдете овде во Скопје и да ја отворите оваа продавница?
– Во бизнисот со маслиново масло сме скоро 132 години. Всушност, станува збор за најстариот производствен погон за маслиново масло во Медитеранот. Јас сум претставник на таа компанија, името и е АВЕА. Ние го проширивме нашиот бизнис во Европа, САД, Африка и Азија, но не бевме присутни на Балканот. Бидејќи мојата сопруга е дипломат, решивме да дојдеме на оваа страна од светот, затоа што сфатив дека во Македонија и општо во Балканските држави нема доволно квалитетно маслиново масло на пазарот. Имајќи го ова во предвид, помисливме дека добра бизнис идеја би било ако на Балканот понудиме квалитетен производ. Првичната идеја беше да се понуди на пазарот домашно произведено маслиново масло, и тоа да биде во количини колку што му се потребни на купецот. Нудиме опција купецот прво да дегустира од повеќето видови на наливни маслинови масла кои ги имаме во асортиманот, па потоа да одлучи од кое масло сака да купи. Имаме 9 различни видови на маслиново масло, од 9 различни видови на маслинови дрвја. Им даваме можност на нашите клиенти да пробаат и да набават масло според својот вкус.
МФ: Колку долго постои продавницата во Скопје?
– Продавницата во Скопје неодамна го прослави својот втор роденден. Немаме други продавници ширум земјата, но имаме наши дистрибутери во некои од другите градови. Имаме дистрибутер за Штип, а во Скопје снабдуваме локални деликатесни продавници, како нашите пријатели од Платамонас Фиш, месарница Андреа, Ла Нои… како и низа ресторани кои сакаат да им понудат висококвалитетно маслиново масло на своите гости.
МФ: Кажете ни нешто повеќе за значењето на имињата на продавницата и на маслиновото масло. Имаат ли некакво значење на грчки јазик? Доколку имаат – што значи КАНДИА, а што значи АВЕА?
– АВЕА е всушност кратенка. Кога би пробале да ја преведеме, грубо преведено би значело „Анонимна Индустрија Маслиново Масло Маслинки“. Кандиа, пак, е старото име на Крит. Името Кандиа е исто така името на Ираклион, градот од кој јас потекнувам. Кандиа е име дадено од Венецијанците, за време на Венецијанската окупација на Крит. Венецијанците не биле како сите други окупатори на Крит. Кога Крит бил окупиран од нивна страна, во Крит биле донесени низа цивилизациски придобивки кои биле секојдневие за Венецијанците. Под Венецијанска окупација Крит не трпел тортура, напротив – имале голем респект кон Критјаните, локалната култура и традиции, била почитувана архитектурата… Едноставно, Венецијанците не се претставиле како освојувачи. Бил воспоставен фер однос кон мештаните. Го преименувале Ираклион во Кандиа, за потоа и целиот остров да биде преименуван во Кандиа. Кога дојдов тука со надеж да отворам бизнис, помислив на оваа убава приказна од историјата на Крит, па така и продавницата го доби своето име.
МФ: Можете ли да ни кажете кој ја има основано компанијата АВЕА? Збор-два за основоположниците на најстарата фабрика за маслиново масло во Медитеранот.
– Фабриката за производство на маслиново масло АВЕА е основана во далечната 1889 година од страна на Француски бизнисмен, кој престојува во Крит во времето кога Крит е независна држава. Сите конзуларни претставништва во тоа време биле сместени во градот Ханија. На покана на францускиот амбасадор во Крит, францускиот бизнисмен доаѓа да го посети Крит, каде што се запознава со бизнис можностите на овој остров. Притоа, забележува дека Крит изобилува со многу маслинови дрвја, по што решава да отвори фабрика (АВЕА) во која покрај маслиновото масло почнува да произведува сапун на база на суровините кои ги имаат на располагање. Потоа, бизнисот се шири, почнуваат да се произведуваат најразлични видови на маслиново масло, козметика и.т.н. И покрај тоа што Крит поминува низ различни потешкотии, низ две Светски војни – фабриката не престанува да работи. Континуираното производство доведува до проширување на фабриката, која произведува храна која била потребна и за војската и за мештаните, и во тој процес бил вклучен поголем дел од населението на Крит. Фабриката останува недопрена и од окупационите сили поради своето големо значење за регионот. Во тој период АВЕА е најголемиот работодавач на територијата на Крит, бидејќи за производството на маслиновото масло биле потребни и многу фарми, како и многу голема работна сила. Затоа кога денес ќе се спомене името АВЕА на Крит, луѓето имаат голема почит кон брендот. АВЕА е историја, АВЕА е традиција, АВЕА е поим за маслиново масло.
МФ: Би сакале да знаеме за асортиманот на производи кои ги нудите во продавницата. Како што успеавме да видиме, имате масло, имате мед, имате сапуни, имате зачини, можеме да видиме и детергенти, чаеви од шафран, сокови… Дали сето тоа е од органско производство?
– Имаме голем опсег на производи како што можете и сами да видите. Производите на АВЕА се главниот бренд кој го нудиме. Имаме 9 различни видови на маслиново масло. Кога велам 9 видови, не говорам за 9 различни нивоа на квалитет, бидејќи сите масла се со врвен квалитет. Кога велам 9 видови на масла, тоа се однесува на масло од 9 различни видови на маслинови дрвја. Во нашата понуда има дури и маслиново масло од диви маслинки, што мислам дека е многу интересно како податок. Покрај маслото, имаме и 3 видови на маслинки со врвен квалитет: зелените маслинки кои уште се познати како Халкидики, потоа Тасос (кои всушност не се некој различен вид, но се разликуваат во методот на култивирање) и можеби најпознатите Каламата маслинки кои потекнуваат всушност од Пелопонез, но ги имаме и на Крит.
Понатаму, ќе ја споменеме и козметиката која се прави исклучиво на база на мед и маслиново масло. Во козметиката не се користат парабени, силикони или било какви хемикалии. Тие се 100% природни! Имаме козметика за различни цели. Имаме клиенти кои имаат проблеми со кожата и доаѓаат да купат стриктно од нашите производи, бидејќи не ја иритираат нивната кожа, и не само тоа – туку и ја потхрануваат со елементи кои се од голема важност за виталноста и убавиот изглед на самата кожа. Исто така нашите шампони се многу барани поради нивниот пријатен мирис, а помагаат и при спречување на опаѓање на косата. Во Македонија нема многу компании кои произведуваат 100% природни производи.
МФ: Кога велите 100% природни органски производи, колку цврсто стоите позади вашата изјава? Бидејќи, како што знаеме, многу производи на пазарот се рекламираат како природни, органски и други слични етикети, а сепак доколку се направи подлабока анализа, ќе сфатиме дека воопшто не станува збор за органски производ.
– Кога во Македонија ќе се спомене „органски производ“ луѓето подразбираат „јас сум производителот, јас го пакувам, и јас го продавам производот“. Но, дали тоа е воопшто така? Ако сум јас земјоделец, тоа воопшто не значи дека моите производи се органски! Дали обичниот купувач има увид со што се третираат земјоделските производи во процесот на производство? Има производи кои се презентираат како „органски“ пред купецот, а всушност подлежат на третман со тешки хемикалии при култивирањето. Во Грција регулативата за органско производство е малку построга. Во Грција кога ќе се спомене „органски производ“ тоа не значи само дека сме добиле некој сертификат кој не претставува ништо друго освен парче обична хартија дадено од надлежен орган за земјоделско производство.
За да се извади сертификат за органско производство, треба да се исполнат низа предуслови како на пример: за да се прогласи една фарма за органска, мора да биде оддалечена минимум 10 km од друга фарма која користи хемикалии ; квалитетот на почвата редовно се проверува ; секое маслиново дрвце се проверува на кој начин е третирано и дали се употребени хемикалии… Ова се само дел од мерките кои мора да се запазат. Од тука, кога ќе речам дека ова маслиново масло е органско и сертифицирано, тоа значи дека нема употребувано вештачки ѓубрива, не е прскано со хемикалии и дека нашите посеви со маслинови дрвца се на 10 km оддалеченост од фарма која употребува било каква хемикалија. Тоа го прави нашето маслиново масло навистина чисто.
Ако го земеме и медот како пример, има многу медари кои тврдат дека нивниот мед е 100% природен, чист и органски – но, во самиот процес на производство користат прихрана на пчелите што доведува да се запрашаме „дали е ова навистина органски начин на производство?“. Обрнуваме внимание на детаљите. Затоа кога ќе речеме дека некој производ од нашиот асортиман е 100% природен и органски, тогаш бидете сигурни дека купувате производ со врвен квалитет. Немам никаква намера да го омаловажам медот кој се произведува во Македонија, има медари кои произведуваат навистина висококвалитетен мед, но колку е сето тоа органско?! Истото се пресликува и кај многу други производи, како козјо млеко, органски сапуни од козјо млеко и сл. Како производители, мораме да се соочиме и да ја зборуваме вистината, само така ќе бидеме препознаени и признати од нашите потрошувачи. Кога ќе ја стекнеме нивната доверба, презентирајќи им ги фактите – тие повторно ќе го бараат нашиот производ.
МФ: Дали ќе се согласите дека ниското ниво на информираност и кај пчеларите и кај купувачите во врска со органското производство овозможува простор за манипулација?
– Токму така, обичниот производител на мед нема зла намера. Тој е убеден дека неговиот мед е органски, но малкумина се информирани што точно значи органски производ. И тука често настанува недоразбирање. Медот се продава како органски, иако не е. Обичниот потрошувач, од друга страна, нема доволно знаење и информации па го купува она што ќе му го понудат.
МФ: Дали сите производи од вашиот асортиман се сертифицирани органски производи?
– Сите производи се култивирани и произведени по начелата за органско производство. Поголемиот дел се со сертификат за органско производство, но имаме мал дел производи кои немаат сертификат само затоа што фармата на која се одгледуваат е оддалечена 9 km од најблиската фарма која користи хемикалии, наместо минимално пропишаните 10 km оддалеченост. Поради вакви ситници некои од производите не можеме да ги сертифицираме, иако се произведени по органски принципи. Техникалии се во прашање.
МФ: Кој производ е најпопуларен и најпрепознатлив кај нашите сограѓани? Што се троши најмногу во вашата продавница?
– Без двоумење, најбаран производ е органското маслиново масло. Луѓето го препознаваат квалитетот и се враќаат повторно и повторно. Има маслиново масло и по рафтовите на супермаркетите, но тоа е индустриски произведено масло и не може никако да се спореди со органско ладно цедено маслиново масло. Пред да се преселиме овде, Македонците кои сакаа да набават квалитетно маслиново масло, поради близината, одеа во Халкидики. Но, Халкидики не е прочуен по производството на маслиново масло. Халкидики е познат по зелените маслинки кои секојдневно ги консумираме. Но, секоја маслинка не дава подеднакво квалитетно масло.
МФ: Го споменавме маслиновото масло како број 1 побаруван производ. Што друго сакаат да пробаат Скопјани?
– На второ место би го споменал медот од мајчина душица, кој е исто така органски. Козметиката, како што напоменавме, е 100 % природна и органска, со многу хранливи материи за кожата. Маслинките кои ги нудиме се со врвен квалитет и вкус.
МФ: Ни се допаѓа како ви е уреден локалот. Изгледа многу професионално. Толку е добро организиран, потсетува на аптека (се разбира, во позитивна смисла).
– Ви благодарам! Мора сѐ да биде добро организирано и категоризирано. На тој начин полесно се снаоѓаме и ние, но и самите клиенти. Асортиманот е голем, па мораме да бидеме добро организирани.
МФ: Во описот на вашата продавница стои „Кандиа – маслиново масло и шафран“. Ајде малку да позборуваме и за тој дел – зошто шафран, од каде го набавувате? Бидејќи гледаме иницијатива од индивидуалци и во Македонија кои веќе ја произведуваат оваа култура.
– Шафранот не е произведен на Крит. Шафранот го набвавуваме од земјоделска задруга од Кожани. Оваа земјоделската задруга е единствена во Грција која го произведува овој скапоцен зачин, кој мора да напоменеме е многу тежок за одгледување. Цветот од кој се произведува овој зачин бара идеални услови. За да се добие шафран со врвен квалитет треба да бидат исполнети сите услови: идеална клима, идеална почва и.т.н Во Кожани сите услови за одгледување на овој цвет се повеќе од одлични. Во соседните села, кои се само на неколку стотици метри оддалечени – овој цвет не успева. Не можеме да речеме дека не успева, успева и таму но квалитетот не е ист. Тоа се должи на различните микроклиматски услови, на послабиот квалитет на почвата, количините на вода и слично. Локалните ентузијасти за производство на шафран од Македеонија ни доставија мостри за тестирање. Квалитетот се покажа солиден. Кога се потопува прашникот од цветот (кој всушност е зачинот) во вода, водата ја добива најубавата жолта нијанса, но вкусот на Македонскиот шафран е со послаб интензитет.
МФ: На светско ниво – каде би рекле дека се произведува најдобриот шафран? Можеби Иран?
– Не би се согласил. Иран има квантитет, но квалитетот не е баш најдобар. Најдобар шафран според сите параметри се произведува токму во Кожани. Можеби задругата од која што го набавуваме шафранот не произведува квантитативно големи количини на шафран – но тоа што го произведува ги задоволува сите параметри за шафран од врвен квалитет. Вкусот му е едноставно прекрасен, интензивен – токму онаков каков што треба да биде. Интензивната црвено-жолтеникава боја која ја дава шафранот се користела низ вековите во разни области од животот. Од античка Грција, преку Византија – сите ја користеле оваа боја, дали во уметноста, дали за боење на ткаенините од кои се правела облека… Секако се користел и како зачин, но освен примарната улога, бил користен и за овие аспекти од животот.
Да се навратиме сепак на прашањето – најдобриот шафран на светско ниво се произведува во Кожани, на второ место по квалитет е Иранскиот шафран, третото место е за Турција и тука ќе ја споменеме и Индија која произведува и користи големи количини на шафран, но квалитетот на Индијскиот шафран е на незавидно ниво.
Интересен податок е тоа дека најголем дел од шафранот кој се произведува во Кожани, се извезува во Кина, стриктно за медицински потреби. И не само како лек во традиционалната Кинеска медицина, туку и доктори по класична медицина го препишуваат шафранот како лек за подобрување на одредени болни состојби на организмот. Шафранот содржи моќни антиоксиданти, и што е најинтересно – во Кина го продаваат само во аптека.
МФ: Кога веќе зборуваме за шафранот, забележавме дека имате хербални чаеви со различни вкусови во кои има додаден шафран.
– Напротив, тоа се чаеви од шафран со додадени билки во нив за разигрување на вкусот. Сите имаат своја специфична намена и специфичен вкус. Имаме и чај само од шафран, без било какви додадени билки. Што е многу интересно, благодарение на интернетот, нашите купувачи веќе имаат информации како се користат повеќето наши производи. Кога влегуваат во продавницата знаат што точно бараат и како се употребува конкретниот производ.
МФ: И да го завршиме интервјуто со една препорака од вас за овие ладни зимски денови – освен обичниот чај од шафран, кој е баш омилен вкус? Кој од чаевите би одел добро во комбинација со медот кој го продавате?
– Па искрено, лично мои фаворити се комбинациите на шафран и жалфија, а за овие ладни претпразнични денови ја препорачувам комбинацијата од шафран и цимет кој би одел совршено добро со една лажичка мед во него.
МФ: Димитриос, пријатно беше да се поразговара со вас. Импресионирани сме од вашата продавница, од вашиот професионален однос и од смиреноста која зрачи од вас. Дали е сето тоа од вашиот секојдневен непосреден контакт со природата – не би знаеле со точност да кажеме. Со задоволство ќе ја препорачаме вашата продавница и на нашите читатели, бидејќи има што да се види, а да бидеме искрени има и што да се научи.
Законски е забрането неовластено преземање на содржини од МојаФарма.мк без наведување на извор на информацијата, цитат и пренесување на линк до оригиналната страница. МојаФарма.мк може да покрене соодветна постапка за заштита на своите права пред надлежен орган.
